ଭୂଗୋଳ (ଅଧ୍ୟାୟ -1) ପରିବେଶ

[24:43, 5/27/2020] Kanti Sethi: ଭୂଗୋଳ (ଅଧ୍ୟାୟ -1) ପରିବେଶ |

 ‘ପରିବେଶ’ ଶବ୍ଦଟି ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ‘ପରିବେଶ’ / ‘ପରିବେଶ’ ଅର୍ଥରୁ ପଡ଼ୋଶୀ ଅଟେ |
 ଆମ ଆଖପାଖରେ ଯାହା ଯାହା ଦେଖୁ ତାହା ଆମ ପରିବେଶ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା |
 ପରିବେଶ ହେଉଛି ଆମର ମ life ଳିକ ଜୀବନ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା |  ଏହା ଆମକୁ ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ବାୟୁ, ଆମେ ପିଇଥିବା ଜଳ, ଆମେ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଆମେ ରହୁଥିବା ଜମି ଯୋଗାଇଥାଏ |
 ସ୍ଥାନ, ଲୋକ, ଜିନିଷ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଯାହାକି କ living ଣସି ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥାଏ ଏହାର ପରିବେଶ କୁହାଯାଏ |
 ପରିବେଶ ହେଉଛି ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ମାନବ ନିର୍ମିତ ଘଟଣାର ମିଶ୍ରଣ |
 ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ପୃଥିବୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉଭୟ ଜ otic ବିକ (ଜୀବଜନ୍ତୁ, ଯଥା ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ) ଏବଂ ଆବିଓଟିକ୍ (ଅଣ-ଜୀବ ଉପାଦାନ, ଯଥା ସ୍ଥଳ, ପଥର) ଅବସ୍ଥାକୁ ବୁ .ାଏ |
 ମାନବ ପରିବେଶ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ |
 ଭୂମି, ଜଳ, ବାୟୁ, ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ |
 ଲିଥୋସାଇଫର୍ ହେଉଛି ଏକ ଡୋମେନ୍ ଯାହା ଆମକୁ ଜଙ୍ଗଲ, ଚରିବା ପାଇଁ ତୃଣଭୂମି, କୃଷି ପାଇଁ ଜମି ଏବଂ ମାନବ ବସତି ଯୋଗାଇଥାଏ |  ଏହା ମଧ୍ୟ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ଉତ୍ସ |
 ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜଳଜଳ ଯେପରିକି ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ସମୁଦ୍ର, ମହାସାଗର ଇତ୍ୟାଦି ହାଇଡ୍ରୋସାଇଫର୍ ଅଧୀନରେ ଆସେ |
 ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ହେଉଛି ପୃଥିବୀର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପବନର ପତଳା ସ୍ତର |
 ପୃଥିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଧରିଥାଏ |
 ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପଶୁରାଜ୍ୟ ଏକତ୍ର ଜ bi ବ ଜୀବ କିମ୍ବା ଜୀବନ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି |  ଏହା ପୃଥିବୀର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ଥଳ, ଜଳ ଏବଂ ବାୟୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ଜୀବନକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି |
 ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ମଣିଷ ସେମାନଙ୍କର ତୁରନ୍ତ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଏବଂ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ |  ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ଇକୋ-ସିଷ୍ଟମ୍ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା |
 ବୃହତ ବର୍ଷା ଜଙ୍ଗଲ, ତୃଣଭୂମି, ମରୁଭୂମି, ପର୍ବତ, ହ୍ରଦ, ନଦୀ, ମହାସାଗର ଏବଂ ଏପରିକି ଏକ ଛୋଟ ପୋଖରୀର ଏକ ଇକୋ-ସିଷ୍ଟମ ହୋଇପାରେ |
 ପ୍ରତିବର୍ଷ 5 ଜୁନ୍ ରେ ଆମେ ଏହି ଦିନକୁ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରିଥାଉ |
 ବାର୍ଟର ସିଷ୍ଟମ: ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ ଟଙ୍କା ବ୍ୟବହାର ନକରି ସାମଗ୍ରୀ ବିନିମୟ ହୁଏ |

   






                                                                       ଅଭ୍ୟାସ
 Q.1 (କ) ପରିବେଶ ପାଇଁ ବିପଦ କ’ଣ?
       (i) ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି (ii) ବ plant ୁଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ (iii) କୀଟ ବ owing ିବା (iv) ଫସଲ ବ .ିବା |
 (ଖ) ଯେକ living ଣସି ଜୀବଜନ୍ତୁକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ସ୍ଥାନ, ଲୋକ, ଜିନିଷ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିକୁ ___ କୁହାଯାଏ |
       (i) ମରୁଭୂମି (ii) ଜୀବଜନ୍ତୁ (iii) ଜଙ୍ଗଲ (iv) ପରିବେଶ |
 (ଗ) ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉଭୟ ଜ bi ବିକ ଏବଂ ଆବିୟୋଟିକ୍ ଅବସ୍ଥାକୁ ସୂଚିତ କରେ |
       (i) ମାନବ ପରିବେଶ (ii) ପରିବେଶ (iii) ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ (iv) ପଶୁ ପରିବେଶ |
 (ଘ) ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ପରି ଜୀବଜଗତର ଜଗତ __ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା |
    (i) ଆବିଓଟିକ୍ (ii) ବାୟୋଟିକ୍ (iii) ଅଣ-ବାୟୋଟିକ୍ (iv) ସିମ୍ବିଓଟିକ୍ |
 ()) ଭୂମି ଏବଂ ପଥର ପରି ଅଣ-ଜୀବ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଜଗତକୁ __ କୁହାଯାଏ |
    (i) ଆବିଓଟିକ୍ (ii) ବାୟୋଟିକ୍ (iii) ଅଣ-ବାୟୋଟିକ୍ (iv) ସିମ୍ବିଓଟିକ୍ |
 (ଚ) ‘ପରିବେଶ’ ଶବ୍ଦ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ‘ପରିବେଶ’ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି __ |
    (i) ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ (ii) ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ (iii) ସମ୍ପର୍କ (iv) ପଡ଼ୋଶୀ |
 (ଛ) ଆମେ __ ରେ ବିଶ୍ୱ ପରିବେଶ ଦିବସ ପାଳନ କରୁ |
     (i) 5 ମଇ (ii) 5 ଜୁନ୍ (iii) 22 ଏପ୍ରିଲ୍ (iv) 12 ଜୁନ୍ |
 (ଜ) ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ସମୁଦ୍ର, ମହାସାଗର ଇତ୍ୟାଦି ଜଳ ଶରୀରକୁ __ କୁହାଯାଏ |
     (i) ଲିଥୋସାଇଫର୍ (ii) ହାଇଡ୍ରୋସାଇଫର୍ (iii) ବାୟୋସଫିସର୍ (iv) ବାୟୁମଣ୍ଡଳ |
 (i) ପୃଥିବୀର କେଉଁ ଶକ୍ତି ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରେ?
      (i) ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ (ii) ଚନ୍ଦ୍ରର ଆକର୍ଷଣ (iii) ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି (Iv) ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି |
 (j) ପୃଥିବୀର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ଥଳ, ବାୟୁ ଏବଂ ଜଳ ପରସ୍ପର ସହିତ ଜୀବନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ପାରସ୍ପରିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି _ |
     (i) ଲିଥୋସାଇଫର୍ (ii) ହାଇଡ୍ରୋସାଇଫର୍ (iii) ବାୟୋସଫିସର୍ (iv) ବାୟୁମଣ୍ଡଳ |
 (କ) ଜୀବଜନ୍ତୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ __ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା |
     (i) ବାର୍ଟର ସିଷ୍ଟମ୍ (ii) ଇକୋ ସିଷ୍ଟମ୍ (iii) ବାୟୋ ସିଷ୍ଟମ୍ (iv) ପରିବେଶ |
 (l) ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଯେଉଁଥିରେ ଟଙ୍କା ବ୍ୟବହାର ନକରି ସାମଗ୍ରୀ ବିନିମୟ ହୁଏ _ କୁହାଯାଏ |
     (i) ଟ୍ରେଡିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ (ii) ବାର୍ଟର୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (iii) ଆମଦାନୀ (iv) ରପ୍ତାନି |
 (m) ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଇକୋ-ସିଷ୍ଟମ୍ ନୁହେଁ?
     (i) ଜଙ୍ଗଲ (ii) କୁମ୍ଭ (iii) ପର୍ବତ (iv) ମରୁଭୂମି |
 (n) ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ମାନବ ପରିବେଶର ଏକ ଉପାଦାନ ନୁହେଁ?
     (i) ଆସୋସିଏସନ୍ (ii) ଜମି (iii) ସମ୍ପ୍ରଦାୟ (iv) ଧର୍ମ |
 (o) ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ମାନବ ନିର୍ମିତ ପରିବେଶ?
    (i) ସମୁଦ୍ର (ii) ନଦୀ (iii) ସଡକ (iv) ପର୍ବତ |
 Q.2।  ଏକ ଇକୋ-ସିଷ୍ଟମ୍ କ’ଣ?
 ଉତ୍ତର:

 Q.3।  ପରିବେଶର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ?
 ଉତ୍ତର:

 Q.4।  ବାୟୋ କ୍ଷେତ୍ର କ’ଣ?
 ଉତ୍ତର:

 Q.5।  ଜ bi ବିକ ପରିବେଶର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଗୁଡିକ?
 ଉତ୍ତର;
 Q.6, ନିମ୍ନଲିଖିତ ସହିତ ମେଳ କରନ୍ତୁ |
       ‘ଏ’ ‘ବି’
 ବାୟୋ ସ୍କାର୍ ବାୟୁ କମ୍ବଳ ଯାହା ପୃଥିବୀକୁ ଘେରିଥାଏ |
 ଜଳର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପରିସର |
 ପୃଥିବୀର ହାଇଡ୍ରୋସାଇଫର୍ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି |
 ପରିବେଶ ସ୍ଥଳ, ଜଳ ଏବଂ ବାୟୁର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ |
                                        ଜୀବ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଖପାଖ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ |